TURCI NAM OSTAVILI I NAZIVE NASELJA

Verovali ili ne najstariji nazivi prokupačkih naselja potiču još iz 18. veka, a u to vreme Prokuplje su Turci zvali Urćub. Za vreme turske vladavine mnoga naselja dobila su imena, od kojih je većina i danas u upotrebi. To su Tabak mahala, Čerkez mahala, Carina, Hunćar (Šećer) mahala, Garić…. Kasnije se imenuju i ostali delovi grada, naravno kako su nastajali i širili se Jabukar, Pojate, Sokićev bulevar, Novo naselje, koje je pored Đurevačkog najmlađe.

Tabak mahala kao jedno od najstarijih naselja u Prokuplju dobila je naziv po proizvodnji kože koja je bila zastupljena u ovom naselju. Tabak na turskom znači koža. Ono što je zanimljivo kao podatak jeste da su u njemu pretežno živeli Srbi koji su obrađivali kožu i prodavali je Dubrovčanima.

Naziv Čerkez mahala potiče od imena Čerkeza, naroda koji su živeli na Kavkazu, a koji su ratujući za slobodu protiv Rusije proterivani i prelazili su u Tursku. Turci su ih dalje naseljavali, pa je krajem 18. veka u Prokuplje naseljeno stotinu čerkeskih porodica. Služeći Turke, oni su svoju mržnju prema Rusima preneli na Srbe, u ovom slučaju Prokupčane, pa su ih često pljačkali. U drugoj polovini 19. veka većina se vratili na Kavkaz, a deo Prokuplja gde su živeli je deo oko sadašnje Male pijace i do danas je sačuvao naziv Čerkez mala.

Iz turskog doba nam potiče i Hunćar mahala. Ova reč u turskom znači vlastodržac i odnosila se na Turke koji su živeli od centra grada prema Borovnjaku. To je bio najelitnije deo grada, a Hunćar mahala se kao naziv vremenom izgubio.

Carina je dobila naziv po tome što je kod sadašnje zgrade Doma kulture ostojala carinska ispostava.

I nešto kasnije od ova četiri, ali daleko ranije od ostalih naselja je Garić. Prvih godina 19. veka on je bio zaseok Prokuplja. Dobio je naziv po posebnoj vrsti ovaca koje su se zvale gare i koje su se čuvale na ovom prostoru.

Pojate kao naselje u Prokuplju je dobilo ime po stajama za stoku koja je pasla na obroncima Male i Velike Gube. U prvo vreme ovde je živelo pet srpskih porodica.

Novija naselja nemaju tako zanimljivu sudbinu i nadalje je obično naselje dobijalo ime prema veleposedniku, ili značajnoj ličnosti koja je živela u tom kraju. Tako je Jabukar poneo ime Vite jabukara, veleposednika koji je imao ogromne zasade jabuka na ovom prostoru, kasnije Sokićev bulevar po tadašnjem predsedniku izvršnog saveta Opštine Prokuplje Draganu Sokiću, koji je uredio deo sadašnjeg bulevara. Za Novo naselje i Đurevačko naselje, nije bilo originalnijih naziva od ovih….

Prosto, u novija vremena ljudi su nekako izgubili motiv da delove grada posebno etiketiraju!

Deo teksta preuzet je iz knjige „Pod Hisarom“ Slobodana Nestorovića, a deo napisan u saradnji sa Narodnim muzejem Toplice.

B.R.


Share Tweet Send
0 Komentara
Učitavanje...